Er is bij een keizersnede minder variatie mogelijk dan bij een vaginale baring, maar de laatste jaren is er ook op de operatiekamer steeds meer ruimte voor persoonlijke invulling. De gentle sectio of natuurlijke keizersnede is in de meeste Nederlandse ziekenhuizen mogelijk bij een geplande keizersnede: hierbij is er extra aandacht voor de vroege hechting door moeder en kind niet te scheiden of in ieder geval de tijd los van elkaar zo kort mogelijk te houden. Er is geen richtlijn of landelijk beleid over hoe een gentle sectio eruit zou moeten/kunnen zien, ziekenhuizen zijn vrij hoe ze er invulling aan geven. Het verschilt per ziekenhuis hoe groot het verschil is tussen een primaire (geplande) ‘gewone’ sectio en een gentle sectio. Vanwege een tekort aan met name verpleegkundigen staat de ideale invulling van een gentle sectio (waarbij moeder en kind niet of zo kort mogelijk gescheiden zijn) in veel ziekenhuizen onder druk.
Voor een voorbeeld van een gentle sectio kun je hier klikken om een filmpje bekijken.
Op papier ziet een gentle sectio er als volgt uit:
Vaak is de operatiekamer (ok) iets warmer dan normaal en staan de lichten minder fel op het moment dat de baby geboren wordt. Een afscheidingsdoek markeert het steriele gebied en wordt net onder borsthoogte van de moeder geplaatst. Dit doek bestaat uit twee lagen, het niet doorzichtige deel gaat vlak voor de geboorte omlaag, zodat de ouders door het doorzichtige deel de geboorte van hun kind kunnen zien.
Als de conditie van de baby het toelaat, wordt hij meteen na de geboorte bij de moeder gelegd. Er is een extra verpleegkundige aanwezig om de baby in de gaten te houden. Om de baby warm te houden, is er een warme molton en/of een kunststof warmtedeken, waarbij warme lucht in luchtkanalen geblazen wordt. Sommige ziekenhuizen hebben een soort buideltje (denk aan een strapless truitje) waar de baby onder kan.
Tijdens het hechten kan de baby grotendeels bij de moeder blijven. Op een zeker moment zal de baby door de kinderarts gecontroleerd worden in een kleine (en warmere) zijkamer, soms is het mogelijk dat dit in de ok zelf gebeurt. In sommige ziekenhuizen kan de baby mee naar de uitslaapkamer (verkoever), maar er zijn ook ziekenhuizen waarbij de partner met baby naar de kraamafdeling gaat en de moeder alleen op de verkoever is tot ook zij naar de kraamafdeling kan.
In ziekenhuizen die niet specifiek een gente sectio aanbieden, zijn toch vaak een aantal van bovenstaande aspecten mogelijk.
Wat zijn andere opties bij een gentle sectio?
Bij een geplande keizersnede is er meestal tijd om vooraf meer specifieke wensen te bespreken, maar ook bij een secundaire sectio kunnen aanstaande ouders aangeven wat belangrijk voor ze is.
Te denken valt aan:
- Langer uitkloppen van de navelstreng of lotusgeboorte (placenta en baby blijven dan via de navelstreng verbonden. De baby kan dan wel pas iets later op de borst bij moeder).
- Zelf naar de operatiekamer lopen; het is gangbaar dat de zwangere in het ziekenhuisbed naar de OK gaat, maar als de conditie goed is, kan het ook bekrachtigend voelen zelf naar de anesthesioloog te lopen voor de verdoving.
- Een lang stuk aan de navelstreng laten, zodat moeder of partner later (symbolisch) de navelstreng nog een keer kan doorknippen. De meeste ziekenhuizen gebruiken een plastic navelklem, op deze manier kan op de kraamafdeling ook nog een cordring geplaatst worden.
- Eigen muziek op de OK via een zelf meegebracht boxje (of, vraag de anesthesiemedewerker of zij bepaalde muziek op willen zetten)
- Zelf het geslacht van de baby ontdekken.
- Zelf startsein geven voor de operatie, of vragen om een pauze als het overweldigend voelt.
- Duidelijk verwoorden wat prettig voelt qua communicatie: wat wil je wel of niet horen, elk detail, of alleen grove lijnen?
- De placenta meenemen naar de kraamafdeling om rustig te bekijken, of mee naar huis (dan wel in de koeling).
- Iemand die vlak voor geboorte helpt het hoofd van de moeder op te tillen (dat kan zelf niet vanwege buikspieren die niet functioneren tijdens de operatie). Dit kan ook de partner zijn.
