1. Wat is een keizersnede en welke soorten keizersneden zijn er?

Een keizersnede, of sectio caesarea (in het Engels caesarean of c-section) is een operatieve bevalling waarbij de baby via een snede in de buik geboren wordt. In dit artikel gebruiken we afwisselend de term ‘keizersnede’ en ‘sectio’.

Wat voor verschillende soorten keizersneden zijn er? 

Er zijn verschillende soorten keizersneden waarbij onderscheid gemaakt kan worden tussen de timing en de vorm.

Timing

• Een primaire sectio (ook wel electieve of geplande sectio) is vooraf gepland, bijvoorbeeld vanwege een suboptimale ligging van de baby (zoals een stuitligging), een tweeling of na een eerdere keizersnede. 
• Tot een secundaire sectio wordt tijdens de bevalling besloten. Dit kan vanwege verschillende redenen, meestal is er sprake van niet-vorderende ontsluiting of stagnatie bij de uitdrijving (hierover later meer). Vaak wordt dit een spoedkeizersnede genoemd, maar er is lang niet altijd sprake van acute haast, vandaar dat we hier toch een onderscheid maken.
• Een spoedkeizersnede is een secundaire keizersnede waarbij er sprake is van een acute situatie waarbij er vanwege ernstige zorgen over de gezondheid van moeder en/of baby zo snel mogelijk gehandeld moet worden. In dit laatste geval is er niet altijd tijd voor plaatselijke verdoving en bevalt de moeder dus soms onder algehele narcose. De richtlijn van de Federatie van Medisch Specialisten uit 2018 stelt dat de operatie dan binnen een half uur uitgevoerd moet worden, maar erkent ook dat er geen hard bewijs is dat de gezondheidsuitkomsten voor moeder en kind significant slechter zijn als die 30 minuten overschreden worden. In de statistieken maakt Perined (dat alle cijfers rondom geboorte in Nederland bijhoudt) geen onderscheid tussen verschillende categorieën van urgentie bij secundaire keizersneden, het is dus niet duidelijk hoe vaak er een spoedkeizersnede ook echt sprake is van een noodsituatie.

Vorm

Naast de ‘standaard’ keizersnede zijn er ook nog twee andere vormen te onderscheiden: de gentle sectio en de moedergeassisteerde sectio.

In de volgende paragrafen wordt uitgebreid op alle verschillende keizersneden ingegaan.

Naomi Vonk Fotografie