6. Op welke situaties is een verloskundige allemaal voorbereid tijdens een thuisbevalling?

Verloskundigen in Nederland zijn goed opgeleid en volledig bekwaam om bevallingen thuis te begeleiden. Tijdens de opleiding en daarna wordt er veel aandacht besteed aan medisch-technische vaardigheden in acute en niet-acute situaties. Wanneer een verloskundige afstudeert moet zij zich registreren in het BIG-register om haar werk uit te mogen voeren. Het BIG-register is een wettelijk, openbaar register voor beschermde beroepen. Wanneer iemand geregistreerd staat in dit register dan mag diegene een beschermde beroepstitel gebruiken (in dit geval verloskundige) en de bijbehorende handelingen zelfstandig uitvoeren. Iedere vijf jaar moeten verloskundigen opnieuw registreren bij het BIG-register en moeten zij aantonen dat zij nog actief zijn in het werkveld door een herregistratie aan te vragen. Om opnieuw geregistreerd te worden moet er worden voldaan aan bepaalde eisen waarmee een verloskundige aantoont dat zij bekwaam is. (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2022).

Verloskundigen zijn bevoegd om de volgende medisch-technische vaardigheden uit te voeren:

• Bloed afnemen
• Injecteren
• Katheteriseren
• Infuus aanleggen
• Het uitvoeren van een episiotomie
• Hechten

Meer hierover lees je in het artikel ‘Verloskundige handelingen en onderzoeken‘.

De kans op complicaties tijdens een thuisbevalling zijn al eerder in dit stuk genoemd en zijn over het algemeen relatief zeldzaam, omdat het meestal een laagrisico populatie betreft bij een thuisbevalling. Maar in het geval er toch complicaties optreden, is een verloskundige bekwaam om te handelen, waarbij niet alle complicaties urgent zijn. Verloskundigen worden getraind op de volgende acute (urgente) situaties:

• (Dreigende) fluxus (meer dan 1 liter bloedverlies)
• Schouderdystocie
• Foetale nood (afwijkende harttonen van de baby)
• Beademing of reanimatie baby
• Beademing of reanimatie moeder
• Eclampsie
• Navelstrengprolaps
• Onverwachte stuitbevalling

Daarin worden zij niet alleen getraind in de medisch-technische vaardigheden, maar ook in de communicatieve vaardigheden met ambulancepersoneel en tweedelijns zorgverleners, als dit nodig is.

In onderstaande afbeelding is te zien wat een verloskundige bij zich heeft als zij naar een thuisbevalling toegaat. Sommige spullen kunnen verschillen, maar de benodigdheden voor acute situaties heeft elke verloskundige bij zich.

• Linksboven is een zuurstoffles met beademingsballon te zien, die gebruikt kan worden bij de opvang van een baby met een matige of slechte start, of in situaties waarbij moeder extra zuurstof nodig heeft.
• Daarnaast liggen een aantal tasjes in de kleuren geel, rood en blauw. De kleur geel staat voor urine, hierin zitten de spullen die nodig zijn voor een katheterisatie. De kleur rood staat voor bloeding, hierin zitten spullen die gebruikt als moeder veel bloed verliest na de bevalling en bijvoorbeeld een infuus nodig heeft. De kleur blauw staat voor zuurstof, de inhoud van dit tasje wordt gebruikt als de baby of moeder zuurstof nodig heeft.
• Rechtsboven is een baarkruk (van Baarkrukken op Zolder) te zien. Deze kan gebruikt worden tijdens de baring om in een verticale positie te baren.
• Onder de baarkruk ligt een stethoscoop en een bloeddrukmeter, om de bloeddruk van de barende te meten. Ook kan de stethoscoop gebruikt worden om de hartslag van de baby te beluisteren na de geboorte.
• Rechtsonder de stethoscoop ligt een TENS, dit is een natuurlijke vorm van pijnstilling waarbij gebruik gemaakt wordt van elektrische pulsen. Meer hierover lees je in het artikel ‘Pijnstilling: niet medicamenteus’.
• Linksonder de TENS ligt een spiegel, die gebruikt kan worden als hulpmiddel tijdens de persfase. Als de barende op de baarkruk zit kan de spiegel gebruikt worden door de verloskundige om de progressie te zien. Verder kan het handig zijn voor de barende om te zien wat er gebeurt als zij perst.
• Rechtsonder ligt een unster (weegschaal) met een weegdoek, om de baby te wegen na de geboorte.
• Linksonder ligt een doptone met gel, om naar de hartslag van de baby te luisteren tijdens de baring.
• Boven de doptone is een cordring te zien, dit is een rubberen ring die gebruikt kan worden om de navelstreng na de geboorte af te klemmen. Meer hierover lees je in het artikel Afnavelen: doorknippen van de navelstreng‘.
• Boven de cordring liggen instrumenten die gebruikt worden bij het hechten en het doorknippen van de navelstreng. Ook zie je hier een episiotomieschaar, die gebruikt kan worden voor het zetten van een episiotomie en een amniotoom, om de vliezen te breken.
• Rechts van de instrumenten ligt een doosje met medicatie. Daarin zit medicatie zoals oxytocine of lidocaïne, om te verdoven.
• Rechts van de medicatie ligt een hoofdlampje, die de verloskundige kan gebruiken tijdens het hechten. Ze plaatst dit lampje op haar hoofd zodat ze goed licht heeft om te kunnen hechten.
• Daarboven ligt een bakje met hechtdraad, voor het hechten
• Ook is er een metalen nierbekken te zien die als hulpmiddel gebruikt kan worden om medicatie of instrumenten in te leggen
• Rechts van het nierbekken ligt een doosje met vitamine K, om te kunnen geven aan de baby na de geboorte als de ouders hier akkoord mee zijn. Lees meer over Vitamine K in dit artikel.