4. Wat zijn de uitkomsten van hoogrisico zwangeren die kiezen voor een thuisbevalling?

De onderzoeken die in de vorige paragraaf staan beschreven, hebben de uitkomsten bij een geplande thuisbevalling ten opzichte van een geplande ziekenhuisbevalling vergeleken in de laag-risicopopulatie zwangeren. Er zijn echter ook vrouwen die ondanks een medische indicatie kiezen voor een thuisbevalling. Er is niet veel onderzoek naar de veiligheid van thuisbevallingen bij medische indicaties – in verreweg de meeste landen is thuis bevallen al uitzonderlijk en vrijwel onmogelijk met een medische indicatie. In Nederland biedt de richtlijn ‘Verloskundige zorg buiten de richtlijnen’ meer ruimte om af te wijken van de standaard zorg.

Iemand die veel onderzoek heeft gedaan naar waarom vrouwen kiezen om ‘te baren buiten het boekje’, is gynaecoloog (en voormalig eerstelijns verloskundige) Martine Hollander (Radboudumc Nijmegen). Uit haar promotieonderzoek (2019) blijkt dat de meeste van deze vrouwen dit ‘noodgedwongen’ doen omdat ze vastlopen in gesprekken over hun wensen met zorgverleners in het ziekenhuis. Vaak is een eerder geboortetrauma de belangrijkste reden om het bij een volgende bevalling anders te willen. De vrouwen (n=10 in 2019 en n=28 in een eerder kwalitatief onderzoek uit 2018) die Hollander en haar collega’s interviewde hadden de volgende medische indicatie: een eerdere keizersnede, zwangerschap van een meerling, stuitligging, fluxus in de voorgeschiedenis en een hoog BMI. Acht van de tien vrouwen bevielen daadwerkelijk thuis, twee gingen uiteindelijk toch akkoord met een overdracht naar de tweedelijn. In geen van de gevallen was er sprake van mortaliteit of morbiditeit, maar het gaat om zo’n klein aantal vrouwen dat dit weinig zegt over de veiligheid van de thuisbevalling met medische indicaties in het algemeen. 

Een studie van Li et al. (2015) onderzocht de uitkomsten van baringen met een verhoogd risico op complicaties die gepland thuis bevielen. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in Engeland en bestond uit een groep van 8180 vrouwen. 

Als de hoogrisico zwangeren die gepland thuis bevielen vergeleken werden met de hoogrisico zwangeren die gepland in het ziekenhuis bevielen:

• Werden er geen statistisch significante verschillen gevonden in uitkomsten tijdens de baring. 
• Als er werd gekeken naar slechte perinatale uitkomsten tot 48 uur postpartum dan hadden de vrouwen met een geplande thuisbevalling significant minder risico op slechte perinatale uitkomsten. Dit was zowel het geval voor nullipara als multipara vrouwen.
  • Bij 2,8% bij nullipara vrouwen die gepland thuis bevielen ten opzichte van 4,6% bij nullipara vrouwen die gepland in het ziekenhuis bevielen. 
  • Voor multipara vrouwen die gepland thuis bevielen was dit 1,2% tegenover 2,7% voor multipara vrouwen die gepland in het ziekenhuis bevielen. 
• Wanneer hoogrisico vrouwen die gepland thuis bevielen vergeleken werden met laagrisico vrouwen die thuis bevielen dan werd gezien dat het absolute risico op slechtere perinatale uitkomsten significant hoger was bij de hoogrisico vrouwen (1,7%) dan bij de laagrisico vrouwen (1,1%). 

Belangrijk om te vermelden is dat in deze studie het aantal ‘hoogrisico’ vrouwen die gepland thuis bevielen relatief klein was (n = 1489), waardoor de bewijskracht van de studie beperkt is. De gehele studie bestond uit 8180 vrouwen, wat een relatief kleine steekproef is (Li et al, 2015).