6. Risicofactoren: hoe groot is de kans op EOGBS?

In deze paragraaf worden de situaties waarin antibioticaprofylaxe geadviseerd wordt nader bekeken met daarbij de vraag: hoe groot is de kans op een early-onset GBS-infectie bij de baby in deze situatie? Zo mogelijk wordt de absolute kans benoemd, helaas is dat in veel onderzoeken niet te achterhalen en wordt het Relatief Risico of de Odds Ratio genoemd.

Een eerder kind met een early-onset neonatale infectie door GBS

Uit het onderzoek van Zhu et al. (2019) bleek dat het hebben van een eerder kind met een early-onset GBS-infectie een significante risicofactor is voor het opnieuw krijgen van een baby met een GBS-infectie: OR 13.7. In cijfers (Zhu et al., 2019):

• Van de 95 zwangeren die eerder een kind met een GBS-infectie hadden, hadden 21 een positieve GBS-test in de huidige zwangerschap. Van deze 21 kregen er 4 vrouwen opnieuw een baby met een GBS-infectie (19%).
• Van alle zwangeren die positief waren getest op GBS maar géén eerder kind met een GBS-infectie hadden, kreeg 0,84% een baby met een GBS-infectie.

In Nederland wordt niet aangeraden om opnieuw te screenen in de zwangerschap, maar om altijd te behandelen met antibioticaprofylaxe als een zwangere een eerder kind met een GBS-infectie heeft.

Bacteriuirie of urineweginfectie door GBS

Het onderzoek van Zhu et al. (2019) benoemt dat GBS in de urine een risicofactor is voor het krijgen van een baby met een GBS-infectie: OR 3.8. In cijfers: van de zwangeren die GBS in de urine hadden én positief gescreend waren op GBS kreeg 5% een baby met een GBS-infectie, tegenover 0,8% van de zwangeren die geen GBS in de urine hadden.

Berardi et al. (2020) geeft ook aan dat GBS in de urine een significante risicofactor is voor het ontwikkelen van een GBS-infectie bij de baby, met een OR van 3.4.

Helaas wordt er in deze onderzoeken geen onderscheid gemaakt tussen een positieve urinekweek met of zonder urineweginfectie. 

In Nederland wordt niet aangeraden om in dit geval bij 35-37 weken een rectovaginale kweek af te nemen, maar om altijd te behandelen met antibioticaprofylaxe indien een zwangere op een willekeurig moment in de zwangerschap GBS in haar urine had. Het onderzoek van Zhu et al. (2019) voert wel opnieuw een screening uit, waarbij 17% een positieve rectovaginale kweek had en 83% een negatieve rectovaginale kweek had.

Positieve GBS-kweek én dreigende vroeggeboorte

Een prematuur geboren baby krijgt vaker een GBS-infectie dan een à terme geboren baby: OR 2.02 (Association of Ontario Midwives, 2022). Van alle levendgeboren baby’s krijgt 0.73 op de 1000 (0,073%) van de premature baby’s een early-onset infectie in vergelijking met 0.26 op de 1000 (0,026%) van de à terme baby’s (Van Dyke et al., 2009).

Een dreigende vroeggeboorte maakt de inschatting lastig; het is niet altijd duidelijk of een baby dan ook daadwerkelijk te vroeg geboren gaat worden.

Positieve GBS-kweek én langdurig gebroken vliezen

In het onderzoek van Zhu et al. (2019) werd PROM >18 uur gezien als risicofactor, maar dit bleek niet significant te zijn. Hetzelfde geldt voor het onderzoek van Berardi et al. (2020).

De Association of Ontario Midwives refereert bij langdurig gebroken vliezen aan chorioamnionitis, deze indicatie wordt apart bekeken. Ik heb vooralsnog geen bewijs gevonden voor meer kans op EOGBS bij (à terme) langdurig gebroken vliezen waarbij géén andere tekenen van infectie zijn.

Koorts tijdens de baring

Koorts tijdens de baring wijst niet altijd op een infectie bij moeder en/of kind, maar kan ook komen door toegenomen metabole activiteit, een te warme bevalkamer of een epiduraal. 

• Koorts tijdens de baring (temperatuur ≥ 38.0°C) wordt gezien als significante risicofactor voor baby met een GBS-infectie: OR 3.62 (Association of Ontario Midwives, 2022) of OR 9.04 (Berardi et al., 2020). 
• Uit het onderzoek van Zhu et al. (2019) bleek dit geen significante risicofactor te zijn. Wel was chorioamnionitis geassocieerd met een toegenomen kans op EOGBS bij de baby: OR 2.3. Chorioamnionitis werd gedefinieerd als koorts, eventueel in combinatie met apart ruikend vruchtwater, tachycardie bij moeder en/of kind, gevoelige baarmoeder en/of positieve placenta pathologie.

Positieve GBS-kweek in een voorgaande zwangerschap

Het advies is dan om screening in de huidige zwangerschap te herhalen, gebaseerd op het onderzoek van Colicchia (2015) waarbij er een grotere kans op GBS-kolonisatie werd gezien als er sprake was van GBS-kolonisatie in een voorgaande zwangerschap: RR 3.6. In absolute kansen: de kans om opnieuw GBS gekoloniseerd te zijn was 50% tegenover 14% bij zwangeren die niet eerder positief waren getest op GBS.

In paragraaf 9: Zijn er andere manieren om de kans op EOGBS te verkleinen? wordt verder ingegaan op interventies tijdens de baring die (mogelijk) de kans op GBS-ziekte bij baby’s verhoogt.