De ontwikkeling van de tong en de mondbodem begint vanaf de vierde week van de zwangerschap. In het begin is de tong vrijwel volledig verbonden met de mondbodem, maar tussen week 6 en 10 trekt een deel van het weefsel zich terug en komt de tong los te liggen. Een klein stukje embryonaal weefsel blijft echter bestaan; de tongriem (frenulum linguae). Bij een te korte tongriem (ook wel ankyloglossie genoemd) is dit weefsel onvoldoende teruggetrokken. Hoe dit precies ontstaat is niet bekend. Vermoed wordt dat het een combinatie is van onvolledige celdood (apoptose) van het embryonale weefsel, mogelijk een te sterke fusie van weefsel en onderontwikkeling van het voorste deel van de tong (Walsh & Tunkel, 2017).
Allerlei klachten worden in verband gebracht met ankyloglossie. Met name problemen met de borstvoeding worden vaak genoemd. Er is tot nu toe echter geen bewijs dat een korte tongriem daadwerkelijk voor meer borstvoedingsproblemen zorgt en dat het klieven van de tongriem de problemen verhelpt. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de onderzoeken klein en methodologisch niet heel goed waren (Joseph et al., 2016).
Het lastige is dat zelfs specialisten het niet altijd eens zijn over de definitie en de classificering van een te korte tongriem (Becker et al., 2025). Sommige experts zeggen dat de (verkorte) tongriem moet worden gezien als een normale anatomische structuur, waarbij allerlei variaties horen (Mills, Keough, et al., 2019).
De prevalentie varieert flink tussen onderzoeken (van 0,1% tot 12,1%) en lijkt in de afgelopen jaren te zijn toegenomen (Joseph et al., 2016). Deze toename komt waarschijnlijk voornamelijk door een bredere definitie en de toegenomen aandacht voor borstvoeding en tongriemproblematiek (Messner et al., 2020). Mogelijk wordt het dus vaker gediagnosticeerd, terwijl het niet per se vaker optreedt dan vroeger. Soms wordt de toename echter ook in verband gebracht met foliumzuur (vitamine B11), met name omdat voedingsmiddelen sinds een tijdje in sommige landen hiermee worden verrijkt. Deze verrijking (‘fortification’ in het Engels) wordt vooral in de Verenigde Staten en Canada bij brood en ontbijtgranen toegepast, met als doel om het aantal neurale buisdefecten terug te dringen.
Meer informatie over borstvoeding geven bij een korte tongriem vind je hier:
- Masterclass Korte tongriem voor zorgverleners
- Webinar Korte tongriem voor zwangeren