6. Wat zijn de voor- en nadelen van het vaststellen van een uitgerekende datum?
Zoals met alles (heel flauw) zitten er voor- en nadelen aan het vaststellen van een uitgerekende datum. We beginnen eens positief, met de positieve kanten ervan:
- Richtlijn voor zorg
Zoals al eerder in dit artikel stond (zie paragraaf 3) is het huidige NVOG-protocol Datering van de zwangerschap (2025) ontstaan omdat er behoefte was aan meer eenduidigheid tussen de eerste en tweede lijn.
Een uitgerekende datum maakt dat de zwangerschapsduur bepaald kan worden gedurende de zwangerschap. Aan de hand van de zwangerschapsduur worden planningen gemaakt, afspraken ingepland en worden complicaties in kaart gebracht. Complicaties waarbij de zwangerschapsduur relevant is zijn: de groei van de baby, prematuriteit, serotiniteit en het plannen van een geplande keizersnede. - Minder serotiniteit
Volgens het protocol van de NVOG verkleint een termijnbepaling door middel van echoscopisch onderzoek de kans op (onterechte) serotoniteit. Dit wordt in paragraaf 4 verder toegelicht. - Richtlijn voor de zwangere en partner
Het hebben van een uitgerekende datum geeft handvatten in het proces van de zwangerschap. Een uitgerekende datum kan helpend zijn in het toeleven naar een moment. Daarnaast kan het hebben van een uitgerekende datum helpend zijn bij de praktische voorbereiding op de komst van de baby. - Organisatie van de zorg
Een uitgerekende datum kan helpend zijn bij het maken van afspraken, bijvoorbeeld ten aanzien van de verlofdatum voor de zwangere en haar partner of de afspraken die worden gemaakt met de kraamzorg.
Er zijn ook nadelen (hoe zwaar de voor- en nadelen meewegen, zal per zwangere verschillen en zijn dus sterk afhankelijk van persoonlijke omstandigheden):
- Onnauwkeurigheid
Geen enkele methode is waterdicht. Er kan altijd sprake zijn van een meetfout, variatie in metingen per persoon, defecte apparatuur, langere periode van de innesteling, onbekende ovulatiedatum, et cetera. Zoals in paragraaf 4 genoemd, kan een onjuiste meting bij de termijnecho ook zorgen voor een onterechte diagnose groeivertraging of macrosomie óf andersom; onterechte geruststelling bij abnormale groei. - De kennis van de apparatuur staat boven de kennis van de zwangere
De kennis die de techniek met zich meebrengt wordt vaak als superieur gezien. Het is kennis die gecontroleerd kan worden en wordt daarmee als belangrijk gezien. De kennis en de ervaring van de zwangere wordt tekort gedaan, dit brengt veelal frustratie met zich mee, waarbij de zwangere zich ongezien en niet gehoord kan voelen. - Er is vooralsnog geen zekerheid dat een echo onschadelijk is
(zie deze podcast van Vraag de Vroedvrouw). - Variabiliteit zwangerschapsduur
Een uitgerekende datum kan een vorm van ‘schijnzekerheid’ geven. Een uitgerekende datum houdt geen rekening met variabelen die de draagtijd beïnvloeden. Daarnaast houdt een uitgerekende datum geen rekening met een gezonde, fysiologische variatie. - Psychologische druk bij de zwangere, de partner en de omgeving
Een uitgerekende datum kan stress veroorzaken bij zowel de zwangere, als de partner en de omgeving. Deze stress kan een negatieve invloed hebben op de fysieke en mentale gezondheid van de zwangere. - Medische interventies
Protocollen houden geen rekening met een grijs gebied. Het vaststellen van een uitgerekende datum zorgt voor duidelijke grenzen. Serotiniteit (‘over tijd’) brengt volgens de richtlijnen allerlei interventies met zich mee, die zijn volledig gebaseerd op de uitgerekende datum plus 1 of 2 weken (lees voor meer informatie ons uitgebreide artikel Serotiniteit).
