Om te beginnen is het van belang om te weten wat er in het lichaam van de barende gebeurt tijdens de persfase. Tijdens de ontsluitingsfase zorgt een samenspel van verschillende hormonen voor weeën in de baarmoeder (zie ook het webinar Fysiologie van geboorte voor zwangeren of de scholing Fysiologische baring voor zorgverleners.). Het hormoon oxytocine speelt hierin een belangrijke rol. Aan het eind van de zwangerschap heeft het spierweefsel van de baarmoeder veel oxytocinereceptoren: de spieren spannen aan bij een oxytocinepiek in het bloed. Tijdens de baring zorgt (onder andere) oxytocine voor weeën, waardoor er meer kracht op de baarmoedermond komt, waardoor er weer meer oxytocine wordt aangemaakt. Door de kracht van de weeën wordt het hoofdje van de baby steeds dieper in het bekken van de moeder gemanoeuvreerd.
De vlakken van Hodge
Wanneer het hoofdje op bepaalde zenuwen in de vagina en de cervix drukt, treedt daarbij de Ferguson-reflex op. Meestal ontstaat dit bij volledige ontsluiting waarbij het hoofdje diep genoeg (Hodge 3) in het bekken zit, maar er is ook een groep vrouwen die al eerder persdrang krijgt, wat in de meeste gevallen fysiologisch is. Bij de Ferguson-reflex veroorzaakt de druk van het hoofdje van de baby op deze zenuwcellen een grote hoeveelheid aan oxytocine, waardoor reflectoire persdrang ontstaat (Buckley, 2015; Roberts, 2002). Reflectoire persdrang is persdrang die de moeder niet kan tegenhouden: het is onwillekeurig en onhoudbaar. Door middel van reflectoire persdrang spannen de baarmoederspieren en de buikspieren van de moeder optimaal samen, waardoor de baby naar buiten wordt bewogen.
Volgens Anna Maria Rossetti (2022) kunnen we drie stadia van persdrang herkennen:
- Er ontstaat persdrang op de piek van de wee wanneer het hoofdje van de baby op de levator ani, een van de spieren in de bekkenbodem, drukt. Het doel van deze persdrang is het helpen roteren van de baby door het bekken heen. Dit noemen we de inwendige spildraai.
- De reflectoire persdrang ontstaat wanneer het hoofdje van de baby op het urogenitale diafragma drukt. Dit zijn een aantal bekkenbodemspieren samen. Deze persdrang zal de baby naar buiten bewegen.
- Wanneer het hoofdje van de baby zichtbaar is, drukt deze op de bulbo spongiosus, ook een van de bekkenbodemspieren. De ene vrouw zal dan continue persdrang ervaren, de ander alleen tijdens de wee.
Inwendige en uitwendige speeldraai door Sieben Medical Art ©