4. Hoe kan de conditie van de baby tijdens de baring worden bepaald door middel van intermitterend luisteren?
Met intermitterend luisteren wordt bedoeld dat er niet continue naar de harttonen van de baby geluisterd wordt, maar met tussenpozen. In Nederland wordt in de eerstelijnszorg meestal de doptone gebruikt om de harttonen van de baby tijdens de zwangerschap en baring te beluisteren. Maar dit kan ook met een toeter (de stethoscoop van Pinard) of een fetoscoop. Het CTG kan ook intermitterend (dus niet continue) ingezet worden, zoals wordt besproken in de volgende paragraaf.
Doptone
Een doptone zendt pulserende geluidsgolven uit en deze geluidsgolven kaatsen terug op de beweging van de hartkleppen van de baby. Door het dopplereffect verandert de frequentie van de geluidsgolven. De doptone vangt deze geluidsgolven op en zet deze om in de harttonen van de baby, die door de speaker op de doptone te horen zijn. Op sommige doptones zit een scherm waarop de frequentie van de harttonen per minuut in cijfers of in een grafiek afgebeeld wordt (Lindner, B., z.d.; Mdoe et al., 2018).
Momenteel is er geen Nederlandse richtlijn die voorschrijft hoe vaak de harttonen tijdens de baring geluisterd moeten worden. Over het algemeen wordt er tijdens de ontsluiting elke paar uur tot elk half uur geluisterd. Tijdens de persfase wordt er elk kwartier tot na elke perswee geluisterd.
De Nederlandse verloskunde opleidingen houden de aanbevelingen van de NICE aan.
De NICE-richtlijn (2017) omschrijft: “bij laag-risico vrouwen is het advies om tijdens de ontsluiting elke 15 minuten, direct na een wee, minimaal 1 minuut lang met de toeter of de doptone te luisteren. Daarbij is het advies om elk uur ook de hartslag van de moeder te bepalen. Tijdens de persfase is het advies om elke 5 minuten naar de harttonen van de baby te luisteren, direct na een wee en minimaal 1 minuut lang”.
Wanneer de basishartfrequentie van de baby stijgt en/of er deceleraties zijn, dan dient er vaker geluisterd te worden en wanneer dit is bevestigd, is het advies om over te gaan op CTG.
Wanneer er vanwege zorgen om de harttonen een CTG is aangesloten, maar deze 20 minuten lang goed is, dan kan het CTG weer worden afgesloten en overgegaan op de doptone of toeter, tenzij de vrouw aan het CTG wil blijven. De NICE geeft hierin aan dat dit beleid gebaseerd is op meningen van de experts en niet op wetenschappelijk bewijs (NICE, 2017; Wickham, 2016).
Toeter (stethoscoop van Pinard)
Een andere mogelijkheid is de toeter, deze is van hout of aluminium gemaakt. De brede kant wordt op de buik van de zwangere gezet, aan de kant waar het ruggetje van de baby zich bevindt. De verloskundige (of iemand anders) houdt het oor aan de andere kant en de toeter versterkt het geluid van de harttonen. Dit kan vanaf ongeveer 26 weken zwangerschap. Verloskundigen die de toeter veelvuldig gebruiken, geven aan dat ze niet alleen de frequentie van de harttonen ermee bepalen, maar het ook gebruiken ter ondersteuning van de ligging van de baby, indien deze als sterrenkijker of als stuit ligt (Wickham, 2016).
De frequentie van luisteren tijdens de baring is hetzelfde als de doptone.
Fetoscoop
Een fetoscoop is een stethoscoop maar met aan het einde een soort kleine toeter, die verder hetzelfde gebruikt wordt als de toeter (Mdoe et al., 2018).
De frequentie van luisteren tijdens de baring is hetzelfde als de doptone.
Toeter, fetoscoop, doptone
