Als zwangere kun je diabetes hebben. Diabetes ontstaat doordat het lichaam te weinig insuline aanmaakt of niet goed reageert op de aangemaakte insuline. Zonder insuline wordt glucose niet goed omgezet en zijn de glucosewaarden in het bloed abnormaal hoog. Zwangerschapsdiabetes wil zeggen dat de diabetes ontdekt is tijdens de zwangerschap. Vaak is diabetes dan ook ontstaan door de zwangerschap en gaat het in veel gevallen ook weer weg na de zwangerschap. Maar het kan ook zijn dat de diabetes al eerder aanwezig was, maar al dan niet bekend bij de zwangere; diabetes mellitus.
Meer informatie over (zwangerschaps)diabetes vind je hier:
- Webinar over zwangerschapsdiabetes voor zwangeren
- Masterclass voor zorgverleners over zwangerschapsdiabetes
- Artikel Diabetes Mellitus
- Masterclass door Margot van Dijk in oktober 2026.
Hoe gaat een OGTT?
Om te meten wat de glucosewaarden bij een zwangere zijn wordt volgens de richtlijnen een OGTT (Orale Glucose Tolerantie Test) gedaan. Tijdens deze test wordt eerst nuchter bloed geprikt (voordat de zwangere heeft gegeten/gedronken). Dan drinkt de zwangere een glucosedrankje en na 1 en 2 uur na het drinken wordt nogmaals geprikt. Als de glucosewaarden dan te hoog zijn, stelt de zorgverlener zwangerschapdiabetes vast. (Zwangerschaps)diabetes kan leiden tot verschillende complicaties. Daarnaast hebben vrouwen met zwangerschapsdiabetes een grotere kans later diabetes type II en hart- en vaatziekten te ontwikkelen. De baby reageert ook op de hoge glucosewaarden van de moeder. Daardoor is er een grotere kans op een groot kind (macrosomie), een schouderdystocie, hypoglykemie en hyperbilirubinemie (NVOG, 2018)
Op dit moment wordt er een uitgebreid artikel over (zwangerschaps)diabetes geschreven voor Vraag de Vroedvrouw. Er is wel al een masterclass over diabetes gravidarum. Over diabetes mellitus is al wel een artikel.
Wil je meer weten over voeding bij zwangerschapsdiabetes, lees dan het boek van Lily Nicols; Real food for gestational diabetes.
Het alternatief: de dagcurve
Een andere optie dan een OGGT is het bijhouden van een dagcurve. De zwangere meet dan twee keer per week op vijf momenten in de dag de glucosewaarde met een vingerprik.
De momenten:
- Nuchter (minimaal 8 uur nuchter)
- 1-2 uur na ontbijt
- 1-2 uur na lunch
- 1-2 uur na avondeten
- Voor het slapen
| Moment | Streefwaarde |
| nuchter | ≤ 5,3 mmol/L |
| 1u na maaltijd | ≤ 7,8 mmol/L |
| 1,5 na maaltijd | ≤ 7,0 mmol/L |
| 2u na maaltijd | ≤ 6,7 mmol/L |
Het is belangrijk om bij te houden hoeveel uur na de maaltijd de waarde bepaald is, omdat de normaalwaarde hier vanaf hangt. De waarden kun je als volgt bijhouden:
| Moment | 1 of 1,5 of 2 uur na maaltijd? | Waarde |
| Nuchter | nvt | |
| Na ontbijt | ||
| Na lunch | ||
| Na avondeten | ||
| Voor slapengaan | nvt |
Beleid bij diabetes
De behandeling voor (zwangerschaps)diabetes is gericht op de glucosewaarden binnen ‘het normaal’ te houden. Door levensstijl te veranderen, voeding aan te passen en soms insuline toe te dienen. De NVOG-richtlijn rondom (zwangerschaps)diabetes adviseert dat:
“(…) gestreefd moet worden naar een baring bij een zwangerschapsduur van 38-39 weken, hoewel er op basis van de beschikbare kennis ruimte is om in individuele gevallen (optimale instelling, geen foetale macrosomie) een spontane baring af te wachten tot een zwangerschapsduur van 40 weken.” (NVOG, 2018). Regionaal zijn hierin grote verschillen te zien. Waarbij in sommige regio’s het advies is om met 38 weken in te leiden en in andere regio’s het tot 42 weken nog mogelijk is om thuis te bevallen.