3. Waarom en hoe berekenen we anno 2026 de uitgerekende datum?
Anno 2026 gaan we nog steeds uit van een uitgerekende datum van 280 dagen (= 40 weken en 0 dagen). Kijkend naar het doel (zie hieronder) van de uitgerekende datum, zou het passender te zijn om te spreken over het bepalen van de leeftijd van de foetus, niet over een ‘verwachte bevallingsdatum’, om misverstanden bij zwangeren te voorkomen.
Overigens zijn er ook verschillende onderzoeken die een mediaan van 282 dagen (=40 weken en 2 dagen) laten zien (Jukic et al., 2013; Bergsjø et al., 1990; Nguyen et al., 1999; Tunon et al., 1996), afhankelijk van welke methode wordt gebruikt om de zwangerschapsduur te bepalen. Daarover lees je meer in paragraaf 4.
Waarom een uitgerekende datum?
Het NVOG-protocol Datering van de zwangerschap (2025) is ontstaan omdat er behoefte was aan meer eenduidigheid tussen de eerste en tweede lijn. Directe aanleiding hiervoor was het rapport Een goed begin uit eind 2009 waaruit met name de (vermeende) hoge babysterfte in Nederland leidde tot grote hervormingen binnen de geboortezorg.
Volgens dit protocol is het doel van een accurate bepaling van de zwangerschapsduur:
- Het aantal inleidingen voor serotiniteit reduceren;
- Verminderen van perinatale mortaliteit en morbiditeit door tijdig herkennen van vroege intra-uteriene groeirestrictie of macrosomie.
Hoe wordt de uitgerekende datum bepaald?
Uit het protocol: “De intensieve samenwerking tussen 1e en 2e lijn, en die tussen 2e lijn en perinatologische centra, vraagt om een eenduidige manier van zwangerschapsdatering. […] Een juiste bepaling van de zwangerschapsduur is een vereiste voor het verlenen van goede prenatale zorg.” Met andere woorden: als alle zorgverleners het eens zijn over de manier van termijn bepalen, kunnen problemen eerder gesignaleerd worden en het beleid onderling beter afgestemd. Ook voor het tijdig en betrouwbaar inzetten van prenatale testen (combinatietest, NIPT) zou eenduidige termijnbepaling nodig zijn.
Volgens het NVOG-protocol (2011) is het […] “bekend dat de echoscopische meting van de kop-romplengte (crown-rump lenght of CRL), de distantia biparietalis (DBP) of de hoofdomtrek (head circumference of HC) van de foetus een veel betrouwbaardere methode is om de zwangerschapsduur te bepalen dan de LM (eerste dag van de laatste menstruatie, red.)”. De optimale datering met een echo zou tussen 10+0 en 12+6 weken zwangerschapsduur zijn (voor de 10 weken zwangerschap is een inwendige echo nodig).
In de volgende subparagrafen lees je meer over wat een termijnecho inhoudt en welke andere methoden van bepalen van de à terme datum er zijn. In paragraaf 4 wordt de validiteit en betrouwbaarheid van de termijnecho onder de loep genomen.
