Zijn er alternatieve methoden om te bepalen of er sprake is van asfyxie?

Op dit moment is navelstrengbloedgasanalyse de referentietest (gouden standaard) als het gaat om het vaststellen van asfyxie bij de baby zo snel na de geboorte. Voor het bepalen van verdere behandeling, wordt de diagnose perinatale asfyxie echter gesteld op basis van minimaal 1 van de eerder in het artikel genoemde criteria (apgarscore 5min <5, reanimatie, beademing > 10min, pH < 7.00, BSE <-16mmol/L, lactaat > 10.0 mmol/L).

Ook zijn er, naast de apgarscore (die wat zegt over de conditie van de baby bij 1, 5 en 10 minuten na de geboorte), specifieke scores die wat zeggen over de ernst/gradatie van asfyxie en met name de gevolgen daarvan bij een baby:

• De Thompson-score (Thorsen et al., 2016) of de Sarnat-score (Mrelashvili et al., 2020). Beide testen geven een gestandaardiseerde beoordeling van de neurologische toestand van een baby met encefalopathie als gevolg van asfyxie. Er worden bij deze scores drie (Sarnat) of vier (Thompson) stadia onderscheiden. Beide scores worden veelvuldig gebruikt bij het vaststellen van de prognose en neurologische uitkomsten.
• Andere diagnostische onderzoeken die ingezet kunnen worden zijn echo´s van de hersenen. EEG en MRI maken de (activiteit van) hersenen inzichtelijk, om zo een indruk te krijgen hoe deze functioneren en wat de ernst van beschadiging van de hersenen is (Walas et al., 2020). Om te spreken van de diagnose asfyxie wordt meestal een combinatie van alle bovenstaande tests gebruikt (Groenendaal et al., 2008).

Kortom, het zuur-base-evenwicht geeft inzicht voor het stellen van de diagnose asfyxie, maar:

• deze bepaling hoeft niet per se uit navelstrengbloed te zijn
• kan ook alleen op indicatie (bijvoorbeeld lage apgarscore, reanimatie, ondersteuning met ademhaling nodig) maximaal 1 uur na de geboorte bepaald worden direct bij de pasgeborene.
• de behandeling (therapeutische hypothermie) kan ook starten zonder dat de pH bekend is, maar bij bijvoorbeeld een afwijkende apgarscore in combinatie met encefalopathie.

Elke baby, maar specifiek de asfyctische baby, heeft baat bij het laten voltooien van de placentaire transfusie (de navelstreng níet vroegtijdig doorknippen). Het standaard afnemen van navelstrengbloed bij alle medische baringen lijkt in dat opzicht niet alleen onnodig, maar zelfs schadelijk.

Daarnaast is het belangrijk om de volgende vraag te beantwoorden: zijn de uitkomsten voor asfyctische baby’s beter wanneer de diagnose asfyxie middels het bepalen van pH-waarden is gesteld?