Pijn tijdens de baring is een bijzonder soort pijn. Het geeft aan dat de bevalling gaat beginnen en de barende een plek moet zoeken waar zij zich prettig voelt. Het is geen pijn waarbij er iets mis is in het lichaam, maar die betekenis heeft en zorgt voor een nieuw leven. In het (gratis) webinar Fysiologie van geboorte wordt uitgelegd hoe pijn werkt, hieronder kun je dat ook in tekst lezen.
In principe is de wee slechts een sensatie, die door iedereen verschillend ervaren wordt. De prikkel van de wee gaat van de perifere zenuwen via de hersenstam langs het limbisch systeem en langs de neocortex. Iedereen ervaart de prikkel van een wee verschillend, waarbij ook de verwachting van de pijn bepalend is voor hoe de wee wordt ervaren. De sensatie van de wee ontstaat door: de samentrekking van de baarmoeder waardoor er tijdelijk lichte verzuring ontstaat in de spiercellen; druk op de cervix, in de vagina en druk op het bekken. Deze signalen komen via de (perifere) zenuwen binnen. Dit signaal kan beïnvloed worden door massage, tegendruk, warm water, TENS-apparaat, in bad zitten. Hiermee wordt de pijnprikkel deels onderbroken.
Dan komt de pijnprikkel terecht in de hersenstam. Ook daar kan de prikkel beïnvloed worden. De vraag is hier: ben ik veilig? Als de vrouw angstig is, of gespannen, of gefrustreerd; wordt de prikkel dus niet verzacht. Hoe veiliger zij zich voelt, hoe minder sterk de pijnprikkel wordt doorgegeven.
Vervolgens komt de pijnprikkel aan in het limbisch systeem. Daar wordt de informatie van de pijnprikkel omgezet in relatie tot eerdere ervaringen, mate van vertrouwen, mate van angst/woede, mate van plezier en verbinding, emotionele verbinding met de omgeving, hechting met de baby en het zelfvertrouwen. Hier draait het om de vraag: ben ik geliefd? Hoe fijn is de relatie met haar partner en haar zorgverlener(s)? Heeft ze zich gehecht aan de baby? Hoe geliefder en gesteunder zij zich voelt, hoe minder sterke pijnprikkel wordt doorgegeven.
Dan komt de pijnprikkel terecht in de neocortex; het cognitieve denkvermogen. Hier zitten de gedachten en overtuigingen over bevallen. Dus wat onze cultuur vertelt over baren, of wat juist wat ze van de vrouwen om zich heen hoort over baren, het verhaal van haar eigen geboorte. Het verhaal over bevallen in onze cultuur (de media en dergelijke) is over het algemeen niet heel positief. Hoe positiever er gedacht wordt over de baring, hoe sterker de pijnprikkel wordt onderbroken.
Angst voor iets specifieks zorgt niet per se voor meer pijn. Angst voor het onbekende juist wel. Het zenuwstelsel/lichaam wil dan zoveel mogelijk prikkels ontvangen om zoveel mogelijk informatie te verzamelen. En staat het dus ook volledig open voor pijnprikkels.
De normale pijnprikkel bij een baring werkt beschermend. Het zorgt ervoor dat de barende uit de neocortex gaat (uit het denken), zich terugtrekt en instinctief & intuïtief gaat bewegen en de ‘juiste’ houding aanneemt. Het draagt dus bij aan het aanpassen aan de situatie door middel van gedrag en bevordert daarmee de baring. Het kan wel zijn dat er pijn ontstaat doordat er echt iets niet goed is.
- Normale pijn: beschermende baringspijn
- Iatrogenische pijn: door medische interventies, die een abnormale pijn toevoegen
- Pathologische baringspijn: er is echt iets ‘mis’. (KNOV, 2013):
Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om te praten over de verwachtingen rondom pijn bij de zwangere en partner. Wat is baringspijn en wat zijn de voor- en nadelen van pijnbestrijdingsopties? Op die manier kan de zwangere een geïnformeerde keuze maken.
Lees meer over pijnbestrijding in de artikelen Pijnstilling niet-medicamenteus en Pijnstilling medicamenteus..