Tijdens het laatste stuk van de persfase, als het hoofdje van de baby ‘staat’, rekken de vagina, huid en spieren flink op. In sommige gevallen zal een zorgverlener adviseren om een knip te zetten.

Illustratie door Anna Sieben©

Wat is een episiotomie?

Een episiotomie, in de volksmond ook wel ‘de knip’ genoemd, is een chirurgische handeling waarbij de zorgverlener met een schaar in het perineum, de vaginawand, de bekkenbodemspieren en clitoraal weefsel knipt. De knip kan op meerdere manieren gezet worden, waarvan de mediolaterale episiotomie verreweg de meest gebruikelijke is. Bij een mediolaterale episiotomie wordt vanaf de achterkant van de vagina in een hoek van 45 tot 60 graden naar links of rechts een incisie gemaakt, waarbij de anale sfincters worden vermeden.

Een episiotomie is een medische handeling waarvoor de barende vrouw toestemming moet geven. Dit betekent dat een zorgverlener volgens informed consent moet handelen, waarbij de barende voorgelicht moet worden over de voor- en nadelen, voordat zij een keuze maakt. Voor meer informatie over de rechten & plichten zie het artikel: ‘Rechten en plichten in de geboortezorg’.

Wanneer wordt een episiotomie gezet?

Een episiotomie kan worden gezet bij:

  • Foetale nood (lees het artikel ‘Dopton en CTG tijdens de baring voor meer informatie wanneer er mogelijk sprake is van foetale nood);
  • Een (sub)totaalruptuur in de anamnese;
  • Het gebruik van een vacuümbevalling;
  • Vaginale stuitbevalling;
  • Langdurige persfase.
  • Er is niet altijd goede wetenschappelijke onderbouwing voor de verschillende indicaties. Lees meer over de onderbouwing van deze indicaties in het artikel ‘Ruptuur & Episiotomie.