2.1 In hoeverre kloppen deze berekeningen?

In eerste instantie lijken beide varianten van de Regel van Naegele op dezelfde zwangerschapsduur uit te komen, maar een korte berekening laat zien dat het nogal wat uitmaakt in welke maanden je zwanger bent (omdat niet elke maand evenveel dagen heeft):

• 4 maanden van 30 dagen + 5 maanden van 31 dagen = 275 dagen + 7 dagen = 282 dagen

of

• 5 maanden van 30 dagen + 4 maanden van 31 dagen = 274 dagen + 7 dagen = 281 dagen

Als de maand februari wordt meegenomen is de zwangerschapsduur een of twee dagen korter waardoor je uitkomt bij 280 dagen. De kans is groter dat je wél in februari zwanger bent dan niet. Met die gedachte in het achterhoofd kan je stellen dat 280 dagen (40 weken x 7 dagen) kloppend is.

Maar, als je drie maanden aftrekt van de eerste dag van de laatste menstruatie, om vervolgens weer zeven dagen toe te voegen, kom je uit bij een andere berekening.

• 2 maanden van 30 dagen + 1 maand van 31 dagen = 91 dagen
  365 dagen – 91 dagen + 7 dagen = 281 dagen
• 2 maanden van 31 dagen + 1 maand van 30 dagen = 92 dagen
  365 dagen – 92 dagen + 7 dagen = 280 dagen 
• 2 maanden van 31 dagen + 1 maand van 28 dagen = 90 dagen
  365 dagen – 90 dagen + 7 dagen = 279 dagen*
  *Schrikkeljaar niet meegenomen. 

Deze berekeningen laten zien dat het niet vanzelfsprekend is dat een zwangerschap 280 dagen, of veertig weken, duurt op basis van de ‘Regel van Naegele’. Meerdere onderzoeken waarin ‘regel van Naegele’ wordt onderzocht, gaan niet in op de herkomst van de exacte 280 dagen. In een review van Lawson (2020) wordt er wél verwezen naar de 280 dagen: “Naegele schatte dat de duur van een zwangerschap gelijk was aan tien menstruatiecycli – 10 × 28 dagen = 280 dagen of 40 weken” (Lawson, 2020). Deze verwijzing mist een bron en kan daardoor niet gecontroleerd worden.

Nakling (2005) stelt op basis van een grootschalige cohortstudie dat de Regel van Naegele geen recht doet aan de normale biologische (fysiologische) variatie van de zwangerschapsduur. Het onderzoek vergeleek 11,238 zwangerschappen met een spontane start van de baring en een betrouwbare laatst geregistreerde menstruatie (met andere woorden: alleen vrouwen met een regelmatige cyclus werden geïncludeerd). Men voorspelde de uitgerekende datum met zowel de Regel van Naegele als op basis van echoscopisch onderzoek bij 17-19 weken zwangerschap (noot: de termijnecho in Nederland vindt plaats met 10-13 weken). Ook werd gekeken naar het verschil tussen de geschatte en daadwerkelijke dag van de bevalling.

De biologische (fysiologische) variatie tussen de laatste menstruatie en start zwangerschap werd op zeven dagen geschat (volgens de standaarddeviatie, die aangeeft hoezeer de geobserveerde waardes afwijken van het gemiddelde). De standaarddeviatie van de spontane start van de bevalling was 12,4 dagen. De foutmarge van echoscopische termijnbepaling werd geschat op 5,2 dagen.