3. Wat is het verschil tussen gemiddelde en mediaan (en waarom is dat relevant voor het interpreteren van wetenschappelijk onderzoek)
Het is bij het interpreteren van wetenschappelijke data in relatie tot belangrijk om een onderscheid te maken tussen:
- het gemiddelde
- (in dit geval: de termijn van alle bevallingen delen door het totaal aantal bevallingen zou dan de gemiddelde zwangerschapstermijn zijn)
- de mediaan
- (in dit geval: de waarde die zich precies in het midden van de dataset bevindt, dus de termijn waarbij 50% van de vrouwen ervoor en 50% erna bevalt)Â
- de modus
- Â (het datapunt dat het vaakst voorkomt, in dit geval: de dag waarop je de grootste kans hebt om te bevallen)
Waar bij veel onderzoeken het gemiddelde interessanter is dan de mediaan, is het bij de uitgerekende datum eerder andersom, omdat er een grote variatie in termijn van bevallen is (vroeggeboorten halen het gemiddelde bijvoorbeeld flink naar beneden). In bijvoorbeeld een onderzoek naar 1.514 laagrisico zwangerschappen (Kambalia, 2001) wordt zowel de mediaan als het gemiddelde benoemd: “The mean duration of pregnancy, based on estimates from different ultrasound bands, ranged from 275.7 to 278.7 days, and the median ranged from 278 to 281 days.”
Als ze naar het gemiddelde kijken, gooien ze de gegevens van alle vrouwen op een bult en delen door het aantal vrouwen dat meedeed. Dan kom je uit op een gemiddelde zwangerschapsduur van 275.7 tot 278.7 dagen. Als ze kijken naar de mediaan (het midden van alle gegevens), dan beviel 50% bij 281 dagen en 50% daarna De modus is 279 tot 282 dagen (afhankelijk van wanneer de termijnecho wordt gedaan).
Om het nóg een tikkie ingewikkelder te maken, is ook het moment van de termijnecho van belang: De gemiddelde zwangerschapsduur bij vrouwen die een termijnecho kregen bij minder dan 7 weken zwangerschap was 275.7 en 278.7 bij vrouwen die een termijnecho kregen bij 11-14 weken. Ook bij de mediaan levert het moment van de termijnecho een verschil op: die was 278 dagen bij vrouwen die na minder dan 7 weken een termijnecho kregen en 281 dagen bij vrouwen die na 11 tot 14 weken een termijnecho kregen).